هادى خسرو شاهى

181

خاطرات مستند سيد هادى خسرو شاهى درباره علامه طباطبايى ( فارسى )

انقلاب فرانسه را بايد به كجا وصل كنيم ؟ انقلاب فرانسه به دوران روشن‌گرى برمىگردد و دوران روشن‌گرى به رنساس و اين انقلاب به ملاصدرا برمىگردد . يعنى اين انقلاب با وجود تحوّلات سريعى كه داشت يك تفكر بزرگ پشت آن بود كه تفكر امام بود و بايد دقت كرد كه اين انقلاب داراى پيشينهء تاريخى هم هست كه به آن خواهم پرداخت . به هر حال بايد بپذيريم كه اين انقلاب ، انقلاب دينى بود . نمىتوانيم منكر آن شويم ، انقلاب اسلامى بود . انقلاب دينى بود كسانى كه در اين انقلاب نقش داشتند ، حضور داشتند و شهوداً آن را درك كرده بودند معتقدند كه ايدئولوژى اين انقلاب ، ايدئولوژى اسلامى است . اين انقلاب در 22 بهمن شكل نگرفت . اگر شما بخواهيد شكل‌گيرى بُعد اسلامى انقلاب را ريشه‌يابى كنيد برمىگردد به حوادثى كه در 15 خرداد به اوج خود مىرسد قضيه كاپيتولاسيون كه البته بعد از 15 خرداد بود و قضيه انجمن‌هاى ايالتى و ولايتى . . . . . . . به هر حال به نظر من اگر مىخواهيد اين انقلاب را در لايه زيرينش و جوهرش خوب درك بكنيد ، بايد حتماً ملاصدرا را خوب بفهميد . اين انقلاب وام‌دار ملاصدرا است . و اين انقلاب بسط يافته تفكّر صدرايى است . اگر دنيا و علوم انسانى غربى و انقلابات معروف به آراء متفكرانى مثل رنه دكارت و بعضاً كانت برمىگردد ، اين انقلاب به آراء ملاصدرا بحث خود را مطرح مىكند . . . » « 1 »

--> ( 1 ) . براى تفصيل بيشتر رجوع شود به سايت شخصى آقاى دكتر عماد افروغ ، استاد محترم جامعه‌شناسى .